Kuşadası Haberleri

SİBEL KÖKLÜ (KLİNİK PSİKOLOG)

 

Kişilik, bir insanı diğer insanlardan farklı kılan düşünme, hissetme ve davranma biçimidir. Kişilik bozukluğu, kişinin kendi kültürünün beklentilerinden sapmış, sürekli olan,karmaşık iç yaşantı ve davranış kalıplaşmasıdır.Kişilik bozukluklarının, çok çeşitli etkenlerin etkileşimleri ve bir araya gelmeleri ile geliştiği düşünülüyor. Erken çocukluk yıllarındaki anne-baba ile ilişkileren önemli yeri tutar. Kişilik bozuklukları, genelde ergenlik sonu döneminde başlar. Kişi genellikle çevreyi kendisine uydurmaya çalışır ve çevreyle sürtüşür. Tedavi edilmezse, davranış ve deneyimler kalıplaşır ve işlevsellikte sorunlara neden olur.

Psikolojide 10 çeşit kişilik bozukluğu tanımlanmıştır ve 3 kategori (A, B ve C) altına alınmıştır. Herhangi bir kişilik bozukluğunun yaygınlığı yaklaşık ’dur. En sık görülenleri ise bağımlı, histriyonik, narsistik, obsesif-kompulsif, antisosyal ve borderline’dır.

Özetle, kişilik bozuklukları şunlardır:

  1. Tuhaf veya Eksantrik Davranış: bu kategorideki kişiler garip ve sıra dışı davranışlar sergiler, başkalarıyla çok az temas kurar ve çoğu zaman izole olarak yaşar. Kişilik bozuklukları:
    - Paranoid: sürekli başkalarına karşı güvensizlik ve şüphe yaşar.
    - Şizoid: yakın ilişkiler kuramaz, sosyallikten kopar, duygu belirtileri sınırlıdır.
    - Şizotipal: düşünmede, algıda garip ve gerçekdışı davranışlar, çarpıklıklar ve inançlara, mantıksız konuşmalara sahip olabilir.

     
  2. Dramatik, Duygusal veya Değişken Davranış: bu kategorideki kişiler dürtülerini ve duygularını kontrol etmekte zorluk çekerler. Hızlı tatmin olabilme için çaba gösterirler ve uzun vadeli ilişkileri sürdürmede zorlanırlar. Kişilik bozuklukları:
    - Antisosyal: toplumsal normlara uymaz, tekrar tekrar yalan söyleyebilir veya aldatabilir.
    - Borderline (sınırda): ilişkilerde, algıda ve duygularda tutarsızlıklar ve ani dürtüsel davranışlar gösterir, yüceltme ve yerin dibine vurma arasında gelip giden duygularını uç noktalarda yaşar.

- Histrionik: aşırı dramatik davranışlarıyla devamlı ilgi çekmeye çalışır, fizik görünümünü kullanır, gösterişli, yapmacık davranır.
- Narsisistik: olağanüstü ve üstünlük duygusunu taşır, yetki ve güç hissiniyoğun yaşar,başkalarından faydalanmayı normal sayar.

 

  1. Endişeli veya Korkulu Davranış: bu kategorideki kişiler, sosyal ortamlardan kaçar, özgüvenleri az olur, hareketleri tekrarlayarak düzen sağlamaya çalışırlar. A ve B kategorisindeki kişilere nazaran, topluma daha kolay uyum sağlayabilirler. Kişilik bozuklukları:
    - Çekingen: sürekli yetersizlik hisseder ve eleştiriden korkar, mahcup düşme korkusuyla yakın ilişkilere girmek istemez.
    - Bağımlı: gündelik kararlar almada başkalarının desteği ve onayına ihtiyaç duyar, en büyük korkusu terk edilmektir.
    - Obsesif-kompülsif: aşırı düzenlilik, mükemmeliyetçilik ve sürekli kontrol etme durumudur. Takım çalışmalarında zorluk çeker, aşırı kuralcıdır. (Not: bu kişilik bozukluğu, obsesif kompülsifbozukluk’la aynı değilidir).

Görüntülenme Sayısı: 519

SİBEL KÖKLÜ (KLİNİK PSİKOLOG) Yazarın Diğer Yazıları