Kuşadası Haberleri

YÜCEL ÖZDEMİR - HALKBİLİMCİ

Geçmişten günümüze gelen şifacı "ebe" masallarda, manilerde,ninnilerde, argo, küfürlerde yaşayan gerçek karakter.


Osmanlı toplumunda "ebe" manzarası


“Çantalı Ebe”, “Gümüş Çakılı Ebe”, “Eligüzel Ebe”, “İncili Ebe”, “Küpeli Ebe”, “Fıçılı Ebe” namlarıyla şöhret salmış ebeler vardır. Hamile hanım bunlardan birini tanıyor ve istiyorsa, o ebe tutulur, hiçbirini tanımıyorsa, tavsiye edilen ebe, hamile hanıma gösterilir, beğenir ve hoşlanırsa tutulur. Hanımın ebeyi sevmesi ve hoşlanması şarttır. 1 Ebe seçilince güzel işlemeli bir bohça  içinde düz renk olmak şartıyla bir kat esvaplık verilir, böylece o ebenin tutulması kararlaştırılmış olur. Ebe, doğum tarihini tahmin eder, arada bir hanımı yoklar. Doğum zamanı yaklaşınca bir pazartesi günü, ikindiden evvel eve gelir ve çocuğun kundağını hazır eder. Zıbın, omuz bezi, etek bezi, ayak bezi, ara bezi, takiye, penber, gömlek, abani kundak, yarım top şal ve yeşil duvaktan ibaret olan kundak takımı önceden çocuğun büyükvalidesi veya çok yakın bir akrabası tarafından alınıp hazırlanmış olurdu. Ayrıca, yedi delikli mavi boncuk, bir ufak mazı, bir ufak şap, bir ufak yirmilik altından ibaret olan nazar takımı da kırmızı bir tüle bağlanarak hazırlanır (Abdüllaziz Bey, 1995)
apa "ata, dede, saygıdeğer kimse" [ Orhun Yazıtları (735) ]


ebe "ana" [ Divan-i Lugat-it Türk (1070) ]


ebe "büyükanne, nine, saygı gören kadın, abla" [ Ebu Hayyan, Kitabü-l İdrak (1312) ]


ebe "doğuma yardımcı olan kadın" [ Meninski, Thesaurus (1680)


Dünya Sağlık Örgütü ebeyi; Gebelik sırasında, doğumda ve doğumdan sonra gerekli bakım ve danışmanlığı sağlamak, normal doğumları kendi sorumluluğunda yaptırmak olarak tanımlamıştır.


Ebeler üzerinden küfür etmeyiniz. Hatta küfür etmeyiniz

Görüntülenme Sayısı: 247

YÜCEL ÖZDEMİR - HALKBİLİMCİ Yazarın Diğer Yazıları