Kuşadası Bugün
Gök Gürültülü Sağanak Yağışlı
En Yüksek : 14°C
En Düşük : 7°C
Kuşadası Haberleri

SİBEL KÖKLÜ (KLİNİK PSİKOLOG)

 

Bir önceki yazımda kişilik bozukluklarına değinmiştim. Borderline kişilik bozukluğu bunlardan biri. Borderline, duygusal düzensizlikle tanımlanan bir bozukluktur. Kişi ya siyah ya beyaz düşünür, ilişkilerde, algıda ve duygularda tutarsızlıklar ve ani dürtüsel davranışlar gösterir, yüceltme ve yerin dibine vurma arasında gelip giden duygularını uç noktalarda yaşar. ‘Sınır’ adını da bundan almıştır.

 

Borderline hastalarında çoğunun altıncı ve on ikinci yaşlar arasında, cinsel, fiziksel ve / veya duygusal istismar veya ihmale uğradıkları görülüyor. İstismarı veya ihmali uygulayan kişi genelde çocuğun destek için başvurabileceği kişi olması ama diğer taraftan tehdidin de kaynağı olduğu için, çözülemeyen bir durum ortaya çıkıyor. Bu yüzden hayat boyu bağlantı sorunları oluşuyor. Ebeveynlerin (hem annenin hem babanın) duygusal olarak uzak oldukları ve çocuklarına karşı tutarsız davranışlarda bulundukları da bilinen nedenlerden.
 


Önemli bir not düşmek isterim: (cinsel) istismarın borderline ile ilişkili olmasına rağmen, tek neden olarak görülmesi yanlıştır: istismara uğrayan kişilerin büyük çoğunluğu borderline geliştirmemektedir.

 

Borderline kişilik bozukluğunun belirtileri:

 

  • Aşırı terkedilme korkusu.
  • Aşırı kendine zarar veren düzeyde bir dürtüsellik (harcama, seks, madde kullanımı, dikkatsiz araç kullanımı, aşırı yemek yemek).
  • Devamlı değişken ruh hali (yerinde duramama durumu, asabiyet, aşırı öfke, birkaç günden fazla süren kaygı).
  • İlişkilerde diğerlerini idealleştirme ve değersizleştirme.
  • Boşluk duygusu ve yalnızlık hisleri.
  • İntihar eğilimleri / kendini yaralama.
  • Disosiyasyon (çözülme, kopma) ve paranoyak fikirler.
  • İstikrarsız ve yoğun ilişkiler, yakınlaşma, uzaklaşma.
  • Kimlik kargaşası.

 

Borderline teşhisi koymak basit değildir. Yukarıdakilerden en azından 5’i görülmelidir.

 

Borderline kişilik bozukluğu özellikle bipolar bozukluk, depresyon, anksiyete bozuklukları, madde kullanımı gibi başka bozukluklarla birlikte görülür. Tüm kişilik bozukluklarında olduğu gibi, borderline kişilik bozukluğu da tedavisi zor bir bozukluktur ve tedavisi uzun (genel olarak en az bir yıl) sürer. Terapi, duygularla başa çıkmayı ve dürtüsel davranışları azaltmayı öğrenmekten oluşur. Kişi kendisini (ve başkalarını) anlamayı öğrenir ve eylemlerinin yakın çevresine olan etkisini deneyimler. Birkaç psikoterapi yöntemleri bir arada uygulandığı kişilerde, yarıdan çoğunda semptomlarda azalma görülüyor.
Depresyon ve anksiyete (kaygı, endişe) için kullanılan ilaçlar, hastanın tedavisi boyunca uygun görülen zamanlarda gerekli olabilir, örneğin kişi şiddetli intihar düşüncesi ve niyeti gösteriyorsa.

 


Psikoterapi tekniklerinden birkaçını kısaca sıralayabiliriz:

 

  • Bilişsel davranışçı terapi
  • Şema terapi (kişinin sadece şu an yaşadığı problemlerine yönelik değil, aynı zamanda geçmişine ve problemlerinin kaynağına da odaklanır)
  • Psikodinamik terapi
  • Duygu düzenleme için beceri eğitimi
  • Sistem terapisi (aile terapisi)
  • Mentally Based Therapy (MBT) kişinin kendi davranışlarını ve başkalarının davranışlarını anlamasına ve ilişkilerin düzelmesine yönelik bir terapi.

 

Her terapide olduğu gibi, iyileşme süreci kolay değildir. Ama borderline, terk edilme korkusu ile ilişkilidir ve kişi reddedilmekten korktuğu için, önce davranıp terapisti kendisi reddedebilir. Terapisti de idealleştirme ya da kolayca sinirlenip silip atma eğilimi gösterebilirler. Terapist ile de sağlıklı bir ilişki sürdürmeleri zor olabilir. Bu kişiler, etkili olabilmek için teknikler kombinasyonunu kullanmak zorunda olan terapistleri devamlı test eder.

Görüntülenme Sayısı: 210

SİBEL KÖKLÜ (KLİNİK PSİKOLOG) Yazarın Diğer Yazıları